Farmaceutische industrie doet meer om toegang tot medicijnen in ontwikkelingslanden te verbeteren; op een aantal punten blijven prestaties achter

17 Nov, 2014, 00:01 GMT Van Access to Medicine Foundation

AMSTERDAM, November 17, 2014 /PRNewswire/ --

Volgens de maandag gepubliceerde Access to Medicine Index 2014 hebben de top-20 farmaceutische bedrijven zich de afgelopen twee jaar meer ingespannen om de toegang tot medicijnen in ontwikkelingslanden te verbeteren met nieuwe initiatieven, uitbreiding van programma's en innovaties. Maar op een aantal punten blijven de prestaties achter.

     (Photo: http://photos.prnewswire.com/prnh/20141116/717224-INFO )

GSK voert de Index voor de vierde keer aan. Dit bedrijf presteert sterk op de meeste gebieden en is innovatief op een aantal fronten. Novo Nordisk is een van de sterkste stijgers en presteerde beter op vijf van de zeven focusgebieden van de Index. Het bedrijf maakt een opmerkelijke sprong van de 6e naar de 2e plaats. Sanofi en Pfizer daalden flink op de ranglijst.

Wim Leereveld, oprichter en CEO van de Access to Medicine Index: "We hebben de afgelopen periode aangescherpt wat en hoe we meten. Hierdoor hebben we nu een duidelijker beeld van de sterke en zwakke punten van de bedrijven, de vooruitgang die ze boeken, de problemen waar ze tegenaan lopen en wat er voor nodig is om koploper te zijn als het gaat om toegang tot medicijnen. Geen enkel bedrijf staat in de top vijf op alle gebieden die we analyseren. Maar de leidende bedrijven presteren over het algemeen relatief goed op de meeste gebieden ondanks hun verschil in focus. Bedrijven aan de top innoveren continu en ze moeten blijven vernieuwen om hun toppositie te behouden."

De Access to Medicine Index is een onafhankelijk initiatief dat inzichtelijk maakt wat de farmaceutische industrie doet voor de miljoenen mensen in ontwikkelingslanden die geen betrouwbare toegang tot medicijnen hebben. De Index toetst bedrijven op zeven gebieden die essentieel zijn voor het verbeteren van toegang tot medicijnen, zoals wat doen de bedrijven aan productonderzoek en -ontwikkeling? In hoeverre ondersteunen of remmen ze de ontwikkeling van generieke varianten van hun medicijnen? Wat is hun prijsbeleid in ontwikkelingslanden? Er wordt ook gekeken naar lobbyactiviteiten en marketingethiek.

"De bedrijven met de meeste producten op markt, staan niet per se bovenaan de Index. Op dit moment zijn vier bedrijven verantwoordelijk voor maar liefst 50 procent van alle relevante producten. Toch staan ze op heel andere posities in de ranglijst, aldus Jayasree K. Iyer, Hoofd Onderzoek bij de Access to Medicine Index. "Dit betekent dat hun plaats op de Index minder te maken heeft met de hoeveelheid relevante producten, maar meer met  wat ze er daadwerkelijk mee doen."

Vooruitgang op diverse fronten 

De industrie doet meer op diverse fronten. Zo wordt er meer aandacht besteed aan sociaaleconomische factoren, waarbij prijzen steeds vaker binnen landen worden aangepast. Sinds 2012 is het aantal voor ontwikkelingslanden geschikte producten dat in de pijplijn zit gestegen met 47 (137 nieuwe, 90 vervallen). Er zijn nu meer bedrijven die experimenteren met innovatieve bedrijfsmodellen gericht op goede toegang tot medicijnen. Bedrijven verlenen ook meer licenties aan bedrijven in ontwikkelingslanden voor het maken en distribueren van generieke varianten van hun medicijnen. Tegelijkertijd worden beleid en activiteiten ter verbetering van toegang tot medicijnen steeds beter georganiseerd.

Zwakke prestaties op twee gebieden 

De farmaceutische bedrijven boeken echter niet overal vooruitgang, op twee belangrijke punten blijven ze achter.

Ten eerste hebben bijna alle bedrijven (18) in de afgelopen twee jaar schikkingen getroffen of zijn er uitspraken geweest wegens inbreuken op het gebied van marketingethiek, omkoping of corruptie standaarden of concurrentie wetgeving. Tijdens de analyseperiode waren er verschillende opvallende beschuldigingen van corrupte praktijken van een aantal bedrijven dat in China actief is. De zaak tegen GSK, een van deze bedrijven, is geschikt na de analyseperiode van de Index en had daarom geen invloed op de score in de 2014 Index.

Ten tweede blijven bedrijven terughoudend in het openbaar maken van waar patenten geldig zijn en wanneer deze aflopen. Deze informatie is van groot belang voor medicijninkopers en producenten van generieke medicijnen.

Analyse van onderzoek en ontwikkeling 

Onderzoek en ontwikkeling (R&D) door farmaceutische bedrijven is cruciaal voor het verbeteren van toegang tot medicijnen. De 2014 Index laat zien hoe geconcentreerd de relevante R&D activiteiten zijn. Slechts vijf bedrijven werken aan de ontwikkeling van 54% van de 327 producten in de pijplijn. Hoewel alle ziektecategorieën aan de orde komen, is meer dan de helft van de producten in ontwikkeling gericht op maar vijf ziektes: diabetes, lage luchtweginfecties, hepatitis, hiv/aids en malaria.

Ongeveer 36% van de pijplijn is gericht op chronische ziekten, die een steeds grotere rol spelen in ontwikkelingslanden. Maar plannen om deze producten beschikbaar te maken in ontwikkelingslanden zijn beperkt. Prijsstrategieën voor deze producten zijn ook nog beperkt en blijven achter bij die voor besmettelijke ziekten.

Meer dan de helft van de bedrijven ontwikkelt medicijnen speciaal voor kinderen, zoals kauwtabletten, voor kinderen geschikte doseringen en nieuwe formuleringen.

Sinds de Index van 2012 zijn er minimaal 30 nieuwe producten op de markt gekomen voor 11 ziekten die relevant zijn voor ontwikkelingslanden, waaronder:

  • Een nieuw type pil ter bestrijding van multiresistente tuberculose, het eerste nieuwe medicijn tegen deze ziekte in 40 jaar. (Johnson & Johnson)
  • Een pil die hepatitis C geneest, een medische doorbraak. Hepatitis C is een zeer belastende ziekte in ontwikkelingslanden. Gilead heeft licenties verstrekt die de distributie van generieke versies van dit medicijn toestaan in meer dan 91 ontwikkelingslanden.

Wim Leereveld: "Ons rapport laat voor ieder bedrijf een specifiek pad zien om toegang tot medicijnen te optimaliseren. Ieder bedrijf heeft een eigen aanpak om de beschikbaarheid van medicijnen te verbeteren maar onze analyse toont aan dat ze allemaal nog meer kunnen doen."

Opmerkingen voor journalisten 

Over de Index: De Access to Medicine Index wordt gepubliceerd door de Access to Medicine Foundation. Deze Nederlandse non-profitorganisatie stelt zich ten doel om toegang tot medicijnen in ontwikkelingslanden te verbeteren door de farmaceutische industrie te stimuleren hierin een grotere rol te nemen. De onderzoeksmethode van de Index is ontwikkeld (en wordt voortdurend verder verfijnd) in overleg met meerdere stakeholders, waaronder de WHO, ngo's, overheden, universiteiten en institutionele beleggers. De Index wordt gefinancierd door de Bill & Melinda Gates Foundation, het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Britse Ministerie van Internationale Ontwikkeling (DFID).

Website: http://www.atmindex.org

BRON Access to Medicine Foundation