Wereldwijd onderzoek luidt de noodklok: Nederlanders zitten maar liefst 84% van hun wakkere tijd stil

Ruim een op de drie Nederlanders slachtoffer van 'zittende habitat': ze bewegen te weinig, met stress en somberheid als gevolg

AMSTERDAM, 30 september 2026 /PRNewswire/ -- Door het toenemende gemak van de moderne maatschappij verdwijnt beweging geleidelijk uit ons dagelijks leven, met een passieve 'zittende habitat' als resultaat. Nederlanders brengen inmiddels 84% van hun wakkere uren zittend door.¹ Uit representatief onderzoek blijkt dat ruim één op de drie volwassenen (36%) niet voldoet aan de internationale richtlijnen voor lichaamsbeweging, een cijfer dat bij jongeren zelfs oploopt tot ruim vier op de tien.⁴ Wetenschappers waarschuwen dat een passieve leefstijl direct ten koste gaat van ons mentaal welzijn.

Impact op de mentale veerkracht
Om het bewegingstekort in kaart te brengen, verdeelt het onderzoek wekelijkse beweging in drie categorieën: Actief (150+ minuten), Risico op tekort (30-149 minuten) en Ernstig tekort (minder dan 30 minuten).² Die 36% van de Nederlandse bevolking valt in die laatste twee categorieën en beweegt dus minder dan de norm. Als de huidige trend doorzet, stijgt het aandeel Nederlanders met een bewegingstekort naar verwachting naar 43% in 2035 - wat neerkomt op zo'n 6,6 miljoen volwassenen.³

Het onderzoek, dat in opdracht van ASICS werd uitgevoerd onder 34.000 respondenten uit 31 landen, toont een direct verband aan tussen de mate van beweging en de mentale toestand. Nederlanders die nauwelijks bewegen, scoren in het onderzoek gemiddeld aanzienlijk lager op mentaal welzijn (63 op 100) dan mensen die regelmatig actief zijn (70 op 100).

Alarmerende trend onder jongeren 
Vooral jongvolwassenen tussen de 18 en 24 jaar vormen een grote risicogroep. In Nederland haalt 41% van deze leeftijdscategorie de richtlijnen voor lichaamsbeweging niet. Deze jongeren lopen daarmee 34% meer kans op een ernstig bewegingstekort dan hun leeftijdsgenoten tien jaar geleden. Dit heeft directe impact op hun mentaal welzijn: jongvolwassenen scoren met een 63 op 100 een van de laagste cijfers voor mentaal welzijn (tegenover 74 op 100 bij 65-plussers). De gevolgen? Maar liefst 84% van de Nederlandse jongeren ervaart hierdoor gebrek aan motivatie, somberheid en stress.

Als bioloog observeert Mátyás Bittenbinder dagelijks hoe dieren zich gedragen in hun leefomgeving, hun habitat. Werpt hij diezelfde blik op de moderne mens, dan lijkt het soms alsof die vastzit in zijn eigen 'binnen-habitat': "Ik zit zelf ook veel achter mijn laptop, heb een veel hogere schermtijd dan ik zou willen en voor je het weet ben ik amper buiten geweest. Je denkt dat je ontspant, maar mentaal zit je soms helemaal opgesloten in je eigen hoofd. Pas als ik naar buiten ga en ga bewegen, merk ik hoe goed dat eigenlijk is voor mijn gezondheid. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal." 

Ingericht op stilzitten
Deze trend staat niet op zichzelf; de complete leefomgeving stimuleert stilzitten. Boodschappen doen, werken en sociale contacten onderhouden gebeurt steeds vaker digitaal vanuit huis. Ruim de helft van de Nederlanders (56%) winkelt uitsluitend nog online en bijna een derde spreekt vaker digitaal af dan fysiek; onder jongeren is dit bijna de helft (49%). Daarnaast laat 38% van de jongeren taken die ze eerst zelf deden inmiddels over aan AI, meer dan in welke andere leeftijdsgroep ook.

Het comfort van het moderne leven zorgt ervoor dat ruim de helft (55%) van de mensen een hele dag kan doorbrengen met nauwelijks beweging. Een duidelijk voorbeeld daarvan is het gemak waarmee we thuis kunnen blijven en daardoor weinig hoeven te bewegen: ruim een derde van alle Nederlanders (37%) geeft aan probleemloos drie dagen of langer het huis niet te hoeven verlaten. Onder jongvolwassenen ligt dit aandeel zelfs op 46%.

David Raichlen, hoogleraar Antropologie en Biologische Wetenschappen aan de University of Southern California, zegt hierover: "We hebben een wereld gebouwd waarin beweging optioneel is geworden. Dat is comfortabel, maar ons brein en lichaam zijn afhankelijk van fysieke activiteit om goed te functioneren. Gelukkig is er weinig voor nodig om de spiraal te doorbreken: korte, haalbare momenten van beweging maken al een meetbaar verschil."

Als antwoord op dit probleem lanceert ASICS in aanloop naar World Mental Health Day het Movement Conservation Project.5 Een belangrijk onderdeel hiervan is 's werelds eerste 'status voor het behoud van beweging', geïnspireerd op natuurbescherming. Deze Movement Conservation Status is ontwikkeld met experts en gebaseerd op internationale richtlijnen, om de dreigende 'uitsterving' van dagelijkse beweging op de kaart te zetten.

15 minuten maakt al verschil

Uit het onderzoek blijkt gelukkig ook dat er weinig voor nodig is om het tij te keren: slechts 15 minuten beweging volstaat al voor een aantoonbare verbetering van de mentale gemoedstoestand.⁶ Dat begint al met een simpele wandeling of een rondje hardlopen.

Om de impact van onze 'zittende habitat' visueel te maken, verschijnt de korte documentaire Human Nature (ingesproken door Sigourney Weaver), die laat zien hoe de moderne omgeving ons belemmert om te bewegen. De video is via deze link te bekijken.

NOOT VOOR DE REDACTIE

Over het onderzoek

¹ Zelfgestelde dagelijkse beweging, uitgaande van een dag van 16 uur waarin men wakker is.

² De bewegingscategorieën genoemd in het persbericht zijn vertaald vanuit het Engels: Active (150+ minutes a week), At Risk (30–149 minutes) or Endangered (less than 30 minutes),

³ Gebaseerd op 56% van de verwachte gecombineerde 18+-bevolking in de 31 onderzochte markten in 2035 (4,04 miljard), volgens de UN World Population Prospects 2024.

⁴ Het 2026 Movement Conservation Project en het bijbehorende onderzoeksrapport zijn gebaseerd op de wereldwijde State of Mind-studie van ASICS, uitgevoerd in juli 2026 onder 34.000 respondenten in 31 markten: Australië, Brazilië, Canada, Chili, China, Colombia, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, India, Indonesië, Italië, Japan, Maleisië, Nederland, Noorwegen, Peru, Polen, Singapore, Spanje, Thailand, Taiwan, Turkije, Verenigde Arabische Emiraten, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Vietnam, Zuid-Afrika, Zuid-Korea en Zweden. In elke markt werden 1.000 mensen uit de algemene bevolking ondervraagd (2.000 in de VS, het VK en China), nationaal representatief op basis van leeftijd, geslacht en regio.

5 ASICS heeft samengewerkt met professor Brendon Stubbs aan de ontwikkeling van de Movement Conservation Status. Hierbij is gebruikgemaakt van internationaal erkende richtlijnen voor wekelijkse lichaamsbeweging, waaronder die van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Sport England, NHS England en de US Physical Activity Guidelines. De Movement Conservation Status verdeelt de wekelijkse zelfgestelde beweging in drie categorieën: Actief (150+ minuten), Risico op tekort (30–149 minuten) en Ernstig tekort (minder dan 30 minuten).

6 ASICS State of Mind Study 2024

Over ASICS
Anima Sana in Corpore Sano, wat "A Sound Mind in a Sound Body" betekent, is een oude Latijnse uitdrukking waaruit ASICS is afgeleid en het fundamentele platform waarop het merk nog steeds staat. ASICS gelooft in de holistische kracht van beweging en de mentale voordelen ervan. Het bedrijf werd meer dan 75 jaar geleden opgericht door Kihachiro Onitsuka en is nu een toonaangevend merk van hardloop- en sportschoenen, kleding en accessoires. Ga voor meer informatie naar www.asics.com/nl.