Robin Zeng: Khai mở kỷ nguyên năng lượng bền vững bằng công nghệ không carbon
Tin tức được cung cấp bởi
Contemporary Amperex Technology Co., Limited (CATL)05 thg 2, 2026, 12:49 GMT
NINH ĐỨC, Trung Quốc, ngày 5 tháng 2 năm 2026 /PRNewswire/ -- Tiến sĩ Robin Zeng, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của CATL, đã có bài phát biểu về tương lai của năng lượng tại Hội nghị Thượng đỉnh các Nhà khoa học đoạt giải thưởng Thế giới và Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ Thế giới tại Dubai, UAE vào ngày 3 tháng 2. Toàn văn bài phát biểu như sau:
Trong suốt chiều dài lịch sử nhân loại, năng lượng luôn là động lực thúc đẩy sự phát triển của nền văn minh. Mỗi bước tiến lớn trong sự phát triển của loài người đều gắn liền với một cuộc cách mạng năng lượng. Ngày nay, chúng ta đang trải qua một cuộc chuyển dịch năng lượng mang tính cách mạng khác, tương đương với sự chuyển đổi của nhân loại từ xã hội săn bắt hái lượm sang xã hội nông nghiệp - từ một thời kỳ mà chúng ta phải tìm kiếm và thu gom nhiên liệu hóa thạch, sang một thời kỳ mà chúng ta có thể khai thác năng lượng trong các trang trại điện gió và điện mặt trời và lưu trữ bằng pin.
Cuộc cách mạng này được thúc đẩy bởi tiến bộ khoa học và công nghệ, mang lại các giải pháp thực tiễn đồng thời làm giảm chi phí. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và BloombergNEF (BNEF), trong vòng một thập kỷ qua, chi phí pin LFP và năng lượng mặt trời đã giảm khoảng 80%. Các giải pháp năng lượng bền vững đã phát triển từ khả thi về mặt kỹ thuật sang trở thành một lựa chọn hấp dẫn về mặt kinh tế.
CATL đang tạo điều kiện cho năng lượng tái tạo đạt được khả năng cạnh tranh kinh tế thực sự trên nhiều lĩnh vực ứng dụng. Trong lĩnh vực khai khoáng, các hệ thống điện mặt trời kết hợp lưu trữ do CATL cung cấp đã được triển khai tại Chile và Cộng hòa Dân chủ Congo, cung cấp điện cho các hoạt động ở vùng sâu vùng xa với chi phí chỉ bằng khoảng một phần tư so với máy phát điện diesel.
Một sự chuyển đổi tương tự cũng đang diễn ra trong các ứng dụng công nghiệp. Tại Pakistan, sự phát triển nhanh chóng của điện mặt trời phân tán, kết hợp với các giải pháp lưu trữ năng lượng của CATL, đang cung cấp nguồn điện ổn định cho các nhà máy xi măng địa phương, giúp giảm một nửa chi phí điện năng.
Tại California, chúng ta có thể thấy hình ảnh của các hệ thống điện trong tương lai như thế nào ở quy mô lưới điện. Khi dung lượng lưu trữ mở rộng, hiện tượng "đường cong con vịt" (tiếng Anh: duck curve) do tỷ lệ thâm nhập cao của năng lượng tái tạo gây ra đã được giảm bớt đáng kể. Trong năm 2025, lưới điện ghi nhận hơn 1.800 giờ mà năng lượng sạch đáp ứng hoặc vượt tổng nhu cầu điện, cho thấy những điều gì có thể xảy ra khi năng lượng tái tạo và lưu trữ cùng phát triển.
Những phát triển này cho thấy một thực tế rộng hơn: tại nhiều khu vực, năng lượng sạch không chỉ được áp dụng vì các mục tiêu khí hậu, mà còn bởi tiến bộ công nghệ đã khiến nó trở thành lựa chọn khả thi nhất về mặt thương mại.
Chúng ta đang đón nhận một sự chuyển dịch sâu sắc hướng tới kỷ nguyên năng lượng phát thải ròng bằng không. Theo tôi, hệ thống năng lượng trong tương lai có thể được định nghĩa bằng ba đặc từ: phân tán, thông minh, tuần hoàn.
Đầu tiên, các hệ thống điện phân tán, bao gồm phát điện từ năng lượng tái tạo và lưu trữ pin tiên tiến, sẽ mọc lên như nấm trên toàn thế giới, đặc biệt là tại những khu vực có hạ tầng lưới điện yếu. Điều này sẽ thay thế rất nhiều năng lượng nhiên liệu hóa thạch, vốn mang tính tập trung và phụ thuộc nhiều vào các nhà máy điện quy mô lớn cùng lưới điện mạnh.
Tuy nhiên, tỷ trọng cao của năng lượng tái tạo cũng đặt ra những thách thức mới đối với vận hành ổn định của hệ thống điện. Để giải quyết các thách thức đó, CATL đã phát triển một công nghệ lưu trữ năng lượng tạo lưới điện cao áp đột phá, có thể hoạt động như một bộ ổn định cho các hệ thống năng lượng không carbon. Công nghệ này có thể cung cấp khả năng điều chỉnh tần số lưới, bù công suất phản kháng, điều khiển giảm chấn và hỗ trợ quán tính hệ thống. Đồng thời, nó còn sở hữu khả năng "khởi động đen" vượt trội, yếu tố then chốt trong trường hợp xảy ra mất điện trên diện rộng, như sự cố từng xảy ra tại Tây Ban Nha vào năm ngoái.
Công nghệ này đã được kiểm chứng thành công về mặt kỹ thuật, và tại Trung Quốc chúng tôi đang ứng dụng công nghệ này để xây dựng một khu công nghiệp ngoài lưới, được cung cấp năng lượng hoàn toàn bằng điện gió, điện mặt trời và lưu trữ năng lượng để cung cấp cho một nhà máy pin 40 GWh. Nó cho thấy cách công nghệ năng lượng tiên tiến có thể tạo ra một hệ thống điện phát thải ròng bằng không như thế nào.
Bên cạnh tính phân tán, các hệ thống năng lượng trong tương lai sẽ thông minh hơn. Chúng sẽ có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ và thích ứng với những biến động trong sản xuất và tiêu thụ năng lượng tái tạo. Việc lập kế hoạch và tối ưu hóa dựa trên AI tiên tiến sẽ là yêu cầu để cân bằng giữa cung và cầu năng lượng. Chẳng hạn, chúng tôi sử dụng AI để nâng cao công tác quản lý hệ thống năng lượng cho Trung tâm dữ liệu AI của SenseTime tại Thượng Hải, qua đó hỗ trợ quản lý nhu cầu năng lượng biến động của các tác vụ điện toán.
Thứ ba, kinh tế tuần hoàn đóng vai trò then chốt trong việc đạt được năng lượng không carbon. Không giống như nhiên liệu hóa thạch, vốn bị đốt cháy khi sử dụng, các vật liệu trong hệ thống năng lượng không carbon có thể được tái chế. CATL đang tiên phong trong nỗ lực này, và chúng tôi đã đạt được tỷ lệ thu hồi cao nhất trong ngành — 99,6% đối với niken và coban, và 96,5% đối với lithium. Để xây dựng nguồn cung nguyên liệu then chốt ổn định và bền vững, chúng tôi cũng đang hợp tác chặt chẽ với các tổ chức phi chính phủ và các đối tác trong ngành nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực này.
Được thúc đẩy bởi những tiến bộ liên tục của công nghệ không carbon, kỷ nguyên năng lượng bền vững không còn là một viễn cảnh xa vời — nó đang đến rất nhanh. Theo ước tính của tôi, năm 2030 sẽ đánh dấu sự khởi đầu thực sự của kỷ nguyên năng lượng bền vững.
Vậy chúng ta sẽ đạt được điều đó bằng cách nào? Câu trả lời của tôi là: khoa học cho chúng ta thấy điều gì là có thể, nhưng chính kỹ thuật và sản xuất mới quyết định chúng ta sẽ đi nhanh đến đâu.
Khoa học cơ bản vẫn là nguồn gốc tối thượng của sự chuyển đổi. Những đột phá trong khoa học vật liệu, trí tuệ nhân tạo và các hệ thống năng lượng mới sẽ tiếp tục định hình diện mạo của tương lai. Thành thật mà nói, với các công nghệ hiện nay, chúng ta có thể mới chỉ giải quyết được chưa đến 30% những yêu cầu của một hệ thống năng lượng bền vững hoàn chỉnh. Nhiều công nghệ mang tính đột phá vẫn chưa xuất hiện, và còn rất nhiều nghiên cứu nền tảng vẫn còn ở phía trước.
Để công nghệ thực sự thay đổi thế giới, nó phải vượt ra khỏi phòng thí nghiệm và được triển khai ở quy mô lớn. Ngày nay, chúng tôi đã đạt được những đột phá khoa học và công nghệ trong các lĩnh vực tiên phong như pin ngưng tụ, pin thể rắn và pin mặt trời perovskite. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều việc phải làm để mở rộng các đổi mới này từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Đó là lý do tại sao chúng tôi đầu tư mạnh mẽ vào R&D – nhiều hơn tất cả các công ty khác trong ngành cộng lại.
Mặc dù cuộc chiến chống lại sự nóng lên toàn cầu dường như là một vấn đề khí hậu, nhưng về bản chất nó là một vấn đề năng lượng, và về cơ bản, là một vấn đề phát triển. Chúng tôi tin rằng hợp tác quốc tế là con đường hiệu quả nhất để giải quyết thách thức này, và chúng tôi sẵn sàng chia sẻ các công nghệ pin cũng như kinh nghiệm với thế giới. Chúng tôi đã phát triển từ xuất khẩu pin trong giai đoạn đầu, đến chiến lược "sản xuất tại chỗ, cho thị trường tại chỗ" hiện nay. Chúng tôi cũng cấp phép công nghệ cho các đối tác nhằm hỗ trợ họ xây dựng các nhà máy pin của riêng mình.
Để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang kỷ nguyên năng lượng bền vững, chúng ta cần mở rộng quy mô các công nghệ năng lượng tiên tiến trên phạm vi toàn cầu một cách hiệu quả và với chi phí hợp lý hơn. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của chúng tôi, tại một số thị trường, các quy định về xây dựng và thiết bị đang là nguyên nhân khiến chi phí sản xuất cao hơn. Tôi muốn đề xuất một giải pháp: thiết lập các khu kinh tế đặc biệt áp dụng các quy định tương tự về xây dựng và thiết bị đang được thực hiện tại Trung Quốc. Cách làm này sẽ nhanh chóng nâng cao năng suất, điều đã được chứng minh là thành công tại Trung Quốc.
Thưa quý vị, một nghiên cứu gần đây của Đại học Columbia dự báo nhiệt độ toàn cầu sẽ tăng 1,7 độ C so với mức tiền công nghiệp vào năm 2027. Để giải quyết tình trạng nóng lên toàn cầu, chúng ta cần hành động ngay lập tức để xây dựng một hệ thống năng lượng bền vững. Điều này đòi hỏi những đột phá công nghệ, cùng với lòng dũng cảm và trí tuệ.
Là một đơn vị tiên phong trong quá trình chuyển dịch năng lượng, CATL sẵn sàng hợp tác chặt chẽ hơn nữa với cộng đồng khoa học, các chính phủ, doanh nghiệp và tất cả những ai cam kết với sứ mệnh này. Hãy cùng nhau hướng tới một tương lai năng lượng phát thải ròng bằng không, và để lại cho các thế hệ mai sau một Trái Đất xanh và khỏe mạnh.
SOURCE Contemporary Amperex Technology Co., Limited (CATL)
Chia sẻ bài viết này