Quảng Đông và Thái Lan: Chung mùa quả ngọt

QUẢNG CHÂU, Trung Quốc, ngày 14 tháng 11 năm 2026 /PRNewswire/ -- Theo South đưa tin.

Vào lúc 6 giờ sáng tại Quảng Châu, không khí giao thương nhộn nhịp bên trong chợ đầu mối Jiangnonghui đã át cả sự tĩnh lặng của buổi bình minh. Không gian tràn ngập hương thơm nồng nàn của sầu riêng, khi những thùng trái cây Thái Lan vừa cập bến mang theo hương thơm từ những vườn cây ăn quả nhiệt đới cách xa hàng nghìn dặm.

Từ vườn cây ở Thái Lan đến đĩa trái cây tại Quảng Đông, hành trình đưa sầu riêng ra miền Bắc là cuộc chạy đua với khoảng thời gian ngắn để giữ được hương vị ngon nhất, đồng thời là dấu hiệu cho thấy tốc độ giao thương ngày càng nhanh giữa Quảng Đông và Thái Lan.

Năm 2025, Thái Lan sản xuất 1,6825 triệu tấn sầu riêng và xuất khẩu khoảng 927.000 tấn sang Trung Quốc, chiếm hơn 55% tổng sản lượng.

Chợ đầu mối Jiangnonghui là một trong những trung tâm phân phối trái cây nhập khẩu lớn nhất Trung Quốc, với nhịp độ hoạt động gần như trở thành thước đo cho hoạt động thương mại trái cây giữa Trung Quốc và Thái Lan. Ông Zheng Nanshen, Giám đốc Điều hành chợ, đã chứng kiến những thay đổi của chuỗi cung ứng nông sản tươi xuyên biên giới này trong suốt hai thập kỷ qua.

"Trước đây, có hơn 60 nhà máy phân loại và đóng gói trên khắp miền Đông Thái Lan", ông cho biết. "Ngày nay, con số này đã tăng lên gần 1.000". Từ khâu phân loại và phân hạng đến khai báo hải quan và vận chuyển xuyên biên giới, các khâu trong chuỗi cung ứng lạnh giúp duy trì nhiệt độ ổn định trên toàn bộ hành trình.

Sau khi đóng gói, một số lô hàng được vận chuyển bằng đường biển. Hiện nay, mỗi tuần có 10 chuyến tàu "chuyên chở sầu riêng" chạy từ cảng Laem Chabang đến Nam Sa ở Quảng Châu. Nam Sa là cảng biển nhập khẩu sầu riêng lớn nhất Trung Quốc và từng tiếp nhận hơn 6.300 tấn sầu riêng tươi chỉ trong một ngày. Vào mùa cao điểm, mỗi tuần có hơn 1.000 container sầu riêng cập cảng Nam Sa.

Hành trình đường biển từ Laem Chabang đến Nam Sa mất khoảng bốn ngày. Sau khi dỡ hàng và hoàn tất thủ tục thông quan, hàng hóa đến chợ đầu mối Jiangnonghui trong vòng hai giờ.  "Quá trình lưu thông càng nhanh thì càng giữ được hương vị thơm ngon nhất của sầu riêng", ông Zheng cho biết.

Hoạt động thương mại giữa Quảng Đông và Thái Lan được xây dựng trên cơ sở tiếp cận thị trường hai chiều. Trong khi sầu riêng được vận chuyển lên phía Bắc thì trái cây Quảng Đông lại được đưa xuống phía Nam. Những năm gần đây, ông Zheng đã mở rộng hoạt động kinh doanh sang Thái Lan. Xem Thái Lan là cửa ngõ vào thị trường ASEAN, ông đã hợp tác với chợ đầu mối Talaad Thai và thành lập một đội ngũ phụ trách bộ phận trái cây nhập khẩu.

"Trong khu vực Đông Nam Á, chỉ có Việt Nam và Thái Lan sở hữu các chợ đầu mối trái cây có quy mô đáng kể", ông Jay Guo, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách Thị trường Quốc tế của chợ đầu mối Talaad Thai cho biết. Các quốc gia lân cận chủ yếu dựa vào hoạt động giao thương thông qua hệ thống kho lạnh. Thương nhân từ Lào, Myanmar, Campuchia và Malaysia đều đến chợ của chúng tôi để tìm nguồn hàng".

Vào tháng 5 và tháng 6 hằng năm, vải thiều tại các vườn cây ăn trái ở Quảng Đông được thu hoạch trước khi mặt trời mọc. Vải được thu hoạch khi vẫn còn nguyên cành, sau đó làm lạnh sơ bộ, đóng gói và vận chuyển bằng đường hàng không ngay trong ngày. "Vận chuyển bằng đường hàng không, hàng rời đi hôm nay và đến nơi vào ngày mai", ông Ling Junlai, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Trái cây Fulai, người đã giao dịch tại chợ đầu mối Talaad Thai trong nhiều năm, giải thích.

"Vai trò của Quảng Đông ở đây không chỉ là cung cấp trái cây từ chính tỉnh này. Tỉnh này còn điều phối nguồn cung từ nhiều vùng sản xuất khác nhau trên khắp Trung Quốc. Họ có thể thu mua, tập kết, đóng gói và vận chuyển những loại trái cây này đến Thái Lan bằng đường biển", ông Guo cho biết. "Sau khi đến Thái Lan, trái cây tiếp tục được vận chuyển bằng đường bộ đến các quốc gia Đông Nam Á lân cận để phân phối".

Công nghệ mới phát triển mạnh trên những cánh đồng Thái Lan

Những người trồng sầu riêng phải đối mặt với một thách thức ở độ cao trên tán cây. Cây sầu riêng trưởng thành có thể cao từ 15–20 mét, với những cành cây dày đặc, đan xen nhau tạo thành tán cây rộng hình chiếc ô.

"Trước đây, các loại bệnh và sâu hại như bệnh thối quả, ruồi đục quả, nhện đỏ và rệp thường khiến sản lượng sầu riêng thiệt hại 20–30% mỗi năm", ông Bridge Liu, Giám đốc Kinh doanh Quốc tế của XAG cho biết.

Tình trạng đó đã thay đổi trong những năm gần đây. Năm 2023, XAG chính thức thiết lập quan hệ hợp tác với Chia Tai tại Thái Lan. Hiện nay, máy bay không người lái bay trên các tán cây, phun những hạt dung dịch dạng sương mịn lên lá, trong khi robot mặt đất di chuyển chậm dọc theo các hàng cây để thực hiện công việc chăm sóc thường xuyên.

"Chúng tôi kết hợp phun thuốc bằng thiết bị bay với các hoạt động trên mặt đất", ông Liu cho biết. Công nghệ này giúp giảm mức thiệt hại 20–30% nói trên và nâng cao năng suất.

Sự chuyển đổi tương tự cũng đang diễn ra tại các cánh đồng lúa. "Trước đây, nông dân thường thuê lao động hoặc các đội dịch vụ đến làm việc trên đồng ruộng", ông Narathip Pameta, Cố vấn Nhà cung cấp Dịch vụ của Công ty TNHH Chia Tai cho biết.

Sau khi máy bay không người lái và các kỹ thuật mới được đưa vào sử dụng, thời gian lao động đã giảm đáng kể. "Nông dân không còn phải lặn lội trên cánh đồng. Chỉ cần một hoặc hai lao động là có thể hoàn thành công việc trước đây cần khoảng 10 người thực hiện".

Hiệu quả tiết kiệm không chỉ dừng lại ở sức lao động chân tay. "Chúng tôi có thể lên lịch phun thuốc và bón phân, không còn phải làm việc cả ngày dưới trời nắng", ông cho biết. Sau khi hoàn thành công việc trên ruộng của gia đình, nông dân có thể nhận thêm các công việc dịch vụ khác. "Điều này tạo ra nguồn thu nhập mới và thu hút người trẻ tham gia vào ngành nông nghiệp".

Hệ sinh thái sản xuất xanh đang dần hình thành

Tại nhà máy BYD ở Rayong, những chiếc xe điện di chuyển dọc theo dây chuyền lắp ráp. Các máy quét ánh sáng xanh quét qua cụm pin và những bộ phận lớn, phức tạp khác, dựng hình ảnh 3D hoàn chỉnh và phát hiện sai lệch kích thước chỉ trong vài giây. Các máy đo tọa độ dò từng điểm trên bề mặt, kiểm tra các dung sai nghiêm ngặt tại những bề mặt làm kín và lỗ lắp ổ trục động cơ.

Đây là cơ sở sản xuất xe du lịch đầu tiên của BYD ở nước ngoài, với công suất thiết kế 150.000 xe mỗi năm. Nhân sự địa phương chiếm 95% lực lượng lao động tại nhà máy.

"Trước khi gia nhập BYD, tôi chưa từng có kinh nghiệm làm công việc thuộc lĩnh vực này", anh Yanawud Rattanachomphu, một kỹ sư trẻ người Thái Lan chia sẻ.

Vừa tốt nghiệp đại học, anh đang đảm nhiệm công việc toàn thời gian đầu tiên của mình. "Được làm việc tại một trong những công ty lớn nhất Thái Lan khiến gia đình và bạn bè tôi rất tự hào".

Anh cũng đã kết bạn với những đồng nghiệp đến từ Trung Quốc. Anh cho biết, sau giờ làm việc, các đồng nghiệp Thái Lan và Trung Quốc thường trò chuyện về văn hóa của nhau: nhân viên người Thái hỏi về những địa điểm nên ghé thăm ở Trung Quốc, còn đồng nghiệp người Trung Quốc lại hỏi về những món ăn Thái Lan nên thử.

"Tôi dự định sẽ đến Quảng Đông du lịch", anh nói. "Theo những gì tôi biết, Thâm Quyến là một trong những trung tâm kinh tế lớn nhất và phát triển nhanh nhất Trung Quốc. Mà hình như BYD cũng đặt trụ sở chính tại Thâm Quyến, đúng không?"

Ông Chaowchai Jiemvijid, thành viên Ủy ban Công tác về Trung Quốc của Phòng Thương mại Thái Lan và Hội đồng Thương mại Thái Lan, cho biết họ hy vọng các doanh nghiệp Trung Quốc không chỉ xây dựng nhà máy tại Thái Lan mà còn phát triển các chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, tận dụng nguồn lao động địa phương và cùng Thái Lan phát triển.

"Hợp tác giữa Quảng Đông và Thái Lan khởi đầu từ hoạt động thương mại đơn giản. Nhưng theo thời gian, quan hệ này đã vượt ra ngoài khuôn khổ các mối liên kết kinh tế thuần túy dựa trên trao đổi hàng hóa và mở rộng sang lĩnh vực chế biến nông sản và các ngành công nghệ cao", ông Liszt Leega, Trợ lý Chủ tịch Viện Quản lý Panyapiwat kiêm Giám đốc Vận hành Siam Think Tank, nhận định.

"Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC sắp được tổ chức tại Quảng Đông không chỉ là điểm nhấn trong hợp tác khu vực châu Á – Thái Bình Dương mà còn đánh dấu sự khởi đầu của một chương mới trong quan hệ giữa Trung Quốc và Thái Lan, khi hai nước chuyển từ quan hệ láng giềng hữu nghị truyền thống sang theo đuổi những hình thức hợp tác mới trong thời đại mới". Ông Leega cho rằng, với vai trò định hình các quy tắc và những lợi thế về nền tảng, hội nghị có thể biến những lợi ích chung thành hợp tác cùng có lợi thực sự.

SOURCE South