Zniwelowanie luki w obszarze umiejętności cyfrowych pozwoliłoby na wzrost światowego PKB o biliony dolarów

Nowe opracowanie, przygotowane przez GSMA Intelligence we współpracy z firmą Huawei, opublikowane podczas Tygodnia Edukacji Cyfrowej UNESCO

PARYŻ, 10 września 2026 r. /PRNewswire/ -- Jak wynika z opublikowanych wczoraj wyników najnowszych badań, ponad jedna trzecia (38%) ludności nadal nie korzysta z internetu, pomimo tego, że posiada fizycznie dostęp do mobilnego internetu szerokopasmowego. Bardzo często powodem takiej sytuacji jest niewystarczająca wiedza w zakresie korzystania z technologii cyfrowych.

W nowym sprawozdaniu „Zmniejszenie luki cyfrowej: rozwój umiejętności cyfrowych w erze sztucznej inteligencji", którego autorem jest GSMA Intelligence i które powstało we współpracy z koncernem Huawei, wskazano na istnienie problemu luki cyfrowej wpływającej na 3,1 miliarda osób, spowodowanej brakiem umiejętności cyfrowych, poczucia bezpieczeństwa wśród użytkowników oraz wiedzy na temat sztucznej inteligencji.

Sztuczna inteligencja zwiększa zarówno dostępność, jak i ryzyko

Zgodnie z przewidywaniami branżowymi, wyeliminowanie wspomnianych niedoborów w potencjale gospodarczym mogłoby przyczynić się do wzrostu światowego PKB o około 3,5 biliona dolarów do 2030 roku, przy czym ponad 90% tych środków trafiłoby do krajów o niskim i średnim dochodzie (LMIC). Szerokopasmowy dostęp do Internetu dla urządzeń mobilnych obejmuje obecnie 96% ludności na całym świecie.

Raport, przedstawiony podczas Tygodnia Edukacji Cyfrowej, organizowanego przez UNESCO, podkreśla, że sztuczna inteligencja może stanowić zarówno pomost, jak i przeszkodę dla społeczności o ograniczonym dostępie do usług. Asystenci głosowi oparci na sztucznej inteligencji oraz aplikacje wykorzystujące obrazy, pliki audio i wideo wspomagają użytkowników o niskim poziomie umiejętności czytania i pisania, eliminując konieczność wprowadzania tekstu. Jednocześnie podnoszą one standardy bezpieczeństwa i krytycznego myślenia niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa uczestnictwa. Opracowanie ostrzega jednak, że użytkownicy muszą teraz być w stanie zrozumieć kwestie związane z ochroną danych oraz rozpoznawać zagrożenia, takie jak oszustwa i deepfaki.

Badanie powołuje się na dane statystyczne Banku Światowego, z których wynika, że znajomość technologii GenAI stanowi kategorię umiejętności o najwyższej wartości, pozwalającą uzyskać premię płacową sięgającą nawet 36%, co znacznie przewyższa korzyści płynące zarówno z umiejętności związanych z technologiami cyfrowymi, jak i z tradycyjnymi technologiami sztucznej inteligencji.

Autorzy podkreślają, że bez ukierunkowanych działań w zakresie podstawowych szkoleń z zakresu technologii cyfrowych szybkie upowszechnienie sztucznej inteligencji może pogłębić istniejące nierówności, nawet na obszarach o pełnym zasięgu sieci.

Mobilne sale lekcyjne kształtują umiejętności na niedostępnych obszarach

Działania na rzecz integracji cyfrowej są zazwyczaj adresowane do osób najbardziej narażonych na wykluczenie cyfrowe, w tym społeczności wiejskich i położonych w odległych rejonach, dzieci i nauczycieli w szkołach wiejskich, osób starszych oraz kobiet i dziewcząt.

Z raportu wynika, że niezbędne są modele świadczenia usług oparte na społecznościach lokalnych; podano przykład sprawdzonego w praktyce rozwiązania, czyli inicjatywy „Skills on Wheels", autorstwa firmy Huawei. To zasilane energią słoneczną mobilne sale lekcyjne „DigiTruck", wyposażone w sprzęt komputerowy, zapewniające łączność na obszarach wiejskich oraz umożliwiające praktyczne szkolenia, w tym z zakresu sztucznej inteligencji, w regionach pozbawionych dostępu do sieci energetycznej.

Od 2019 roku szkolenia organizowane w ramach projektów „Skills on Wheels" trafiły do ponad 130 tys. osób w 21 krajach, przy czym pośrednio skorzystało z nich jeszcze więcej osób. Instruktorzy programu DigiTruck wspierają uczestników szkoleń w przekazywaniu nowych umiejętności, co, jak wykazano, ma miejsce w praktyce. Raport dotyczący programu DigiTruck, opracowany przez kenijskie Ministerstwo Informacji, Komunikacji i Gospodarki Cyfrowej wskazuje, że 79% ankietowanych uczestników programu DigiTruck przekazało nowo nabyte umiejętności cyfrowe członkom rodziny i znajomym.

Decydenci polityczni zostali wezwani do potraktowania wiedzy z zakresu sztucznej inteligencji jako podstawy

W celu zniwelowania różnic w korzystaniu z usług, raport wzywa prawodawców, operatorów telekomunikacyjnych i dostawców technologii do współpracy oraz podjęcia działań w czterech priorytetowych obszarach:

• Uznanie praktycznej wiedzy na temat sztucznej inteligencji, bezpieczeństwa w sieci oraz weryfikacji informacji za podstawowe kwalifikacje dla obywateli.
• Zastosowanie wielojęzycznych interfejsów głosowych i konwersacyjnych w usługach publicznych w celu zminimalizowania przeszkód technicznych po stronie użytkownika.
• Rozbudowa mobilnych ośrodków edukacyjnych poprzez współpracę międzysektorową, łączącą dostęp do sieci zapewniany przez operatorów, technologie dostawców oraz sieci lokalnych organizacji pozarządowych.
• Efektywność, która mierzona jest na podstawie samodzielnego wykonywania zadań i umiejętności radzenia sobie z oszustwami, a nie na podstawie liczby uczestników szkolenia.

„Umiejętności cyfrowych nie można już definiować za pomocą statycznych progów - powiedział Tim Hatt, dyrektor ds. badań i doradztwa w GSMA Intelligence. - Sama łączność to za mało - możliwości, projekt systemu i zaufanie muszą ewoluować razem". W celu wykorzystania tej szansy wartej biliony dolarów zainteresowane strony muszą wdrożyć wieloaspektową wiedzę z zakresu sztucznej inteligencji bezpośrednio do codziennego życia, wykorzystując w tym celu zweryfikowane kanały społecznościowe.

„Mobilne sale lekcyjne doskonale sprawdzają się wśród społeczności o ograniczonym dostępie do usług, pomagając im przełamać fizyczne i psychologiczne bariery związane z technologią - podkreśla Gavin Allen, redaktor naczelny firmy Huawei. - Zamierzamy nieprzerwanie współpracować z samorządami lokalnymi i przedstawicielami branży, zachęcając do rozwijania umiejętności cyfrowych i dbając o to, by nikt nie został pominięty w procesie transformacji do gospodarki opartej na sztucznej inteligencji".

Jesienią tego roku we Francji zainaugurowany zostanie nowy program DigiTruck, obejmujący szereg miast w regionie Île-de-France i skierowany do mieszkańców o niskich dochodach oraz tych, którzy mają ograniczony dostęp do usług, oferujący szkolenia z zakresu umiejętności cyfrowych.

Pełna treść raportu znajduje się na portalu badawczym GSMA Intelligence:

https://www.gsmaintelligence.com/research/research-file-download?reportId=83651&assetId=83691