Nowy globalny raport badawczy Habitat for Humanity wskazuje, że trzy na cztery osoby ograniczają wydatki na podstawowe potrzeby, aby móc pokryć koszty mieszkania

ATLANTA, 6 października 2026 r. /PRNewswire/ -- Według opublikowanego dziś przez Habitat for Humanity International globalnego raportu badawczego koszty mieszkaniowe zmuszają miliony ludzi na całym świecie do trudnych kompromisów kosztem żywności, opieki zdrowotnej, bezpieczeństwa finansowego i ważnych planów na przyszłość. Raport zatytułowany Dom - jakim kosztem?, oparty na reprezentatywnych w skali kraju badaniach ankietowych przeprowadzonych wśród 30 000 osób w 22 krajach, pokazuje, że całkowity koszt mieszkania wykracza daleko poza czynsz czy raty kredytu hipotecznego - obejmuje również to, z czego ludzie muszą zrezygnować, aby zapewnić sobie miejsce, które mogą nazwać domem.

Trzy na cztery ankietowane osoby (75%) twierdzą, że w ciągu ostatniego roku ograniczyły co najmniej jeden rodzaj wydatków, aby móc pokryć koszty mieszkania. Największa presja dotyka osób, które już znajdują się w bardziej niepewnej sytuacji mieszkaniowej, w tym osób korzystających z nieformalnych form zakwaterowania (89%), osób o niższych dochodach (85%) oraz młodszych pokoleń - pokolenia Z i millenialsów (81%). Ograniczenia dotyczą również podstawowych potrzeb: jedna trzecia respondentów (33%) wydaje mniej na żywność, 32% sięga po oszczędności lub środki przeznaczone na sytuacje nadzwyczajne, a 13% odkłada opiekę medyczną na później lub z niej rezygnuje, aby móc opłacić mieszkanie.

Pomimo tych wyrzeczeń wiele gospodarstw domowych nadal pozostaje w niepewnej sytuacji - niemal połowa osób na świecie (48%) twierdzi, że jeden nieprzewidziany problem mógłby zagrozić ich możliwości utrzymania mieszkania. Problemy z dostępnością cenową mieszkań wymuszają również kompromisy w zakresie bezpieczeństwa - 40% respondentów przyznaje, że godzi się na pewien poziom ryzyka związanego z warunkami mieszkaniowymi, ponieważ bezpieczniejsze możliwości pozostają poza ich zasięgiem. Ogólnie rzecz biorąc, ludzie nie wierzą, że wkrótce pojawią się rozwiązania - 56% uważa, że system mieszkaniowy w ich kraju jest niewydolny lub nie działa.

„Dom nigdy nie powinien oznaczać poświęcenia zdrowia ani przyszłości. Powinien stanowić podstawę zdrowia, możliwości rozwoju i bezpieczeństwa finansowego. Tymczasem ponad połowa ludzi uważa, że system mieszkaniowy w ich kraju jest niewydolny lub po prostu nie działa na ich korzyść - powiedział Jonathan Reckford, dyrektor generalny Habitat for Humanity International. - Nie możemy pogodzić się z przyszłością, w której ludzie muszą obniżać swoje oczekiwania wobec tego, co powinien zapewniać dom. Badanie pokazuje, dlaczego potrzebujemy współpracy władz, przedsiębiorstw i społeczności, aby tworzyć systemy mieszkaniowe, które pomagają ludziom budować przyszłość zamiast jedynie przetrwać teraźniejszość".

Odkładanie założenia rodziny, pogarszający się dobrostan
Wpływ kosztów mieszkaniowych wykracza poza budżety gospodarstw domowych - oddziałuje na obecny dobrostan ludzi oraz na przyszłość, którą chcą dla siebie zbudować.

• Ponad połowa osób (56%) twierdzi, że koszty mieszkaniowe utrudniają im założenie rodziny. Wśród przedstawicieli pokolenia Z i millenialsów odsetek ten wzrasta do 62%.
• Prawie 6 na 10 rodziców i opiekunów (58%) obawia się, że koszty mieszkaniowe ograniczają możliwości dostępne dla ich dzieci, co pokazuje, że presja związana z mieszkaniem opóźnia osiąganie ważnych etapów życia i utrudnia uzyskanie długoterminowego poczucia bezpieczeństwa.
• Obawy dotyczące możliwości posiadania własnego mieszkania w przyszłości są największe w krajach o wyższych dochodach, szczególnie w Ameryce Północnej - ponad połowa osób nieposiadających własnego mieszkania w Kanadzie (56%) i prawie połowa w Stanach Zjednoczonych (42%) twierdzi, że nie spodziewa się, aby kiedykolwiek w życiu posiadała własny dom.
• Jednocześnie niezadowolenie z warunków mieszkaniowych jest największe w krajach o niskim dochodzie narodowym, takich jak Wybrzeże Kości Słoniowej (66%) i Etiopia (63%), w porównaniu ze średnią światową wynoszącą 35%.
• Ponad 1 na 3 osoby (35%) twierdzi, że sytuacja mieszkaniowa jest jednym z największych źródeł stresu w ich życiu. Odsetek ten wzrasta do 64% wśród respondentów mieszkających w ramach nieformalnych form zakwaterowania oraz do 39% wśród młodszych pokoleń - pokolenia Z i millenialsów.

Najemcy niemal 1,5 raza częściej niż właściciele mieszkań twierdzą, że ich sytuacja mieszkaniowa może negatywnie wpływać na zdrowie (28% w porównaniu z 19%).

Jednocześnie niemal 9 na 10 respondentów na świecie (89%) uważa, że bezpieczne, komfortowe i stabilne warunki mieszkaniowe pomagają im zachować zdrowie psychiczne, co podkreśla, że mieszkanie nie jest wyłącznie kwestią finansową, lecz w coraz większym stopniu wpływa na dobrostan ludzi, radzenie sobie z trudnościami oraz zdolność do dbania o siebie i swoje rodziny.

Na bezpieczeństwo warunków mieszkaniowych coraz większy wpływ mają również zmiany klimatu. Prawie jedna trzecia osób (30%) spodziewa się, że w ciągu najbliższych trzech lat ekstremalne zjawiska pogodowe utrudnią im życie w obecnym miejscu, natomiast 18% twierdzi, że ich dom nie chroni ich przed skrajnymi warunkami pogodowymi, takimi jak upały, zimno czy powodzie.

Władze, przedsiębiorstwa sektora prywatnego, społeczeństwo obywatelskie i osoby prywatne mają do odegrania rolę w zapewnieniu ludziom dostępu do mieszkań, które poszerzają ich możliwości zamiast je ograniczać. Habitat for Humanity apeluje do władz o przejście od obietnic dotyczących mieszkalnictwa do tworzenia realnych możliwości mieszkaniowych poprzez zaangażowanie polityczne i inwestycje; do przedsiębiorstw - o rozszerzanie możliwości finansowania mieszkalnictwa i wprowadzanie w tym zakresie innowacji; do organizacji i partnerów - o przekładanie dowodów na działania poprzez zabieganie o zmiany polityki, finansowanie i odpowiedzialność; a do poszczególnych osób i społeczności - o wykorzystywanie swojego głosu, umiejętności i sieci kontaktów w celu wspierania trwałych rozwiązań mieszkaniowych.

Raport zawiera bardziej szczegółowe zestawienie tych wyników, w tym dane dotyczące poszczególnych krajów i grup demograficznych. Więcej informacji na temat raportu lub Habitat for Humanity International można znaleźć na stronie habitat.org/HomeAtWhatCost.

Metodologia
Badanie reprezentatywne na poziomie krajowym przeprowadzono w okresie od 10 kwietnia do 30 czerwca 2026 r. w 22 krajach i wzięło w nim udział 30 758 osób. Badanie objęło następujące kraje: Argentynę, Australię, Barbados, Brazylię, Kanadę, Wybrzeże Kości Słoniowej, Egipt, Etiopię, Gwatemalę, Indonezję, Irlandię, Kenię, Meksyk, Nepal, Nigerię, Polskę, Republikę Południowej Afryki, Koreę Południową, Trynidad i Tobago, Turcję, Wielką Brytanię oraz Stany Zjednoczone. Raport opiera się na oryginalnym badaniu opinii publicznej zleconym przez Habitat for Humanity International w celu lepszego zrozumienia, w jaki sposób ludzie odczuwają swoją sytuację mieszkaniową w codziennym życiu. Badanie opracowano jako uzupełnienie istniejących danych dotyczących mieszkalnictwa, wychodząc poza wskaźniki odnoszące się do systemu jako całości i koncentrując się na tym, jak warunki mieszkaniowe wpływają na poczucie bezpieczeństwa, możliwości finansowe związane z mieszkaniem, stabilność, godność, zdrowie, szanse życiowe oraz poczucie przynależności do społeczności.

Habitat for Humanity
Habitat for Humanity to ruch skupiający ludzi z lokalnej społeczności oraz z całego świata, którzy wspólnie działają na rzecz budowania lepiej prosperujących i tętniących życiem społeczności, dbając o to, by każdy miał bezpieczne i przystępne cenowo miejsce, które może nazwać swoim domem. Od momentu powstania w 1976 roku jako organizacja chrześcijańska pomogła ponad 65 milionom ludzi na całym świecie zbudować przyszłość na własnych warunkach poprzez zapewnienie dostępu do godziwych warunków mieszkaniowych. Osiągnęła to, współpracując z ludźmi z różnych środowisk przy budowie, remoncie i finansowaniu ich domów, wprowadzając innowacyjne metody budowania i finansowania oraz wspierając rozwiązania polityczne, które ułatwiają wszystkim budowę i dostęp do mieszkań. Razem buduje domy, społeczności i nadzieję. Aby dowiedzieć się więcej, odwiedź stronę habitat.org.