Kasowitz i Mishcon de Reya komentują trwający już rok areszt burmistrza Tirany Eriona Veliaja: dzisiaj mija 365 dni, od kiedy Veliajowi odmawia się prawa do rzetelnego procesu, poddając go ewidentnym prześladowaniom politycznym
TIRANA, Albania, 11 lutego 2026 r. /PRNewswire/ -- Dziś mija rok od niesprawiedliwego i bezprawnego aresztowania burmistrza Eriona Veliaja przez Wyspecjalizowaną Strukturę ds. Walki z Korupcją i Przestępczością Zorganizowaną („SPAK") w Albanii. W ciągu ostatnich 365 dni sprawa burmistrza Veliaja stała się sztandarowym przykładem nadużywania i niewłaściwego stosowania tymczasowego aresztu w Albanii. Burmistrz Veliaj pozostaje w areszcie pomimo wyraźnego braku dowodów na ryzyko zbiegnięcia z kraju, utrudniania postępowania lub ponownego popełnienia zarzucanych mu czynów.
W minionym roku sprawa burmistrza Veliaja stała się rażącym przykładem tego, jak młode demokracje - takie jak albańska - mogą deptać podstawowe prawa do rzetelnego procesu poprzez prześladowania polityczne oparte na fałszywych przesłankach.
- Od lutego do lipca ubiegłego roku burmistrz Veliaj był przetrzymywany w areszcie bez postawienia mu zarzutów dotyczących faktycznych przestępstw, za które pozbawiono go wolności.
- We wrześniu Rada Miejska uznała jego zatrzymanie za podstawę do podjęcia próby usunięcia go ze stanowiska burmistrza - manewru, który najwyraźniej miał na celu pozbawienie praw wyborczych mieszkańców Tirany, którzy wybrali go na trzy kadencje.
- Zaledwie w zeszłym miesiącu burmistrz Veliaj - który zdecydował się na samodzielną obronę przed zarzutami postawionymi przez SPAK - został całkowicie pozbawiony dostępu do ponad 60 000 stron materiału dowodowego, na podstawie którego mógłby przygotować i przeprowadzić swoją obronę w postępowaniu sądowym.
W ostatnim czasie prokuratorzy SPAK przekonywali, że dalsze przetrzymywanie burmistrza Veliaja w areszcie jest uzasadnione, ponieważ skorzystał on z pomocy amerykańskiego pełnomocnika, gdy stało się oczywiste, że nie jest w stanie samodzielnie bronić się w sądzie. Nie można tego określić mianem rzetelnego procesu - to kara za korzystanie z reprezentacji procesowej oraz rażące naruszenie prawa do obrony.
„Od samego początku sprawa ta nosi znamiona prześladowań politycznych, będących przykładem skandalicznego pogwałcenia prawa do rzetelnego procesu. Z tą niesprawiedliwością mamy do czynienia już równo rok" - powiedział Daniel J. Fetterman, wspólnik w kancelarii Kasowitz i jeden z międzynarodowych pełnomocników burmistrza Veliaja. „Sprawa burmistrza Veliaja nosi wszelkie znamiona politycznego procesu pokazowego, a sposób jego traktowania rażąco odbiega od wszelkich standardów uczciwości, rzetelności procesu oraz sprawiedliwości, jakie przyjęło się stosować w Stanach Zjednoczonych i Europie".
Są jednak sygnały, że sposób traktowania burmistrza Veliaja nie pozostaje niezauważony. W listopadzie ubiegłego roku Trybunał Konstytucyjny udaremnił podjętą przez Radę Miejską próbę odwołania burmistrza Veliaja ze stanowiska, potwierdzając, że zachowuje on mandat do sprawowania funkcji do roku 2027. Albańskie media zwróciły uwagę na represyjny charakter podejścia SPAK do burmistrza Veliaja, określając je jako „represyjną mentalność", porównywalną do „nowej chińskiej rewolucji", która opiera się na sponsorowanej propagandzie mającej usprawiedliwiać naruszanie praw obywatelskich. Zagraniczne media, w tym EU Reporter, wyrażają podobne opinie, wskazując na „powolny rozkład albańskiego systemu wymiaru sprawiedliwości" w sprawie, która „wykazuje wyraźne cechy motywacji politycznej" i „znacznie odbiega od europejskich standardów". W grudniu albański Rzecznik Praw Obywatelskich - tzw. Adwokat Społeczny - opublikował raport stwierdzający, że środki bezpieczeństwa regulujące leczenie burmistrza Veliaja w czasie jego aresztu były nieuzasadnione i naruszały jego prawo do prywatności.
Co istotne, na nieprawidłowości związane z aresztem burmistrza Veliaja zareagowała społeczność międzynarodowa. Siedemdziesięciu sześciu burmistrzów i przedstawicieli „Sieci Miast Bałkańskich B40" - wywodzących się z partii i środowisk reprezentujących całe spektrum ideologiczne - wystosowało wspólny list potępiający zatrzymanie burmistrza Veliaja. Odwołali się oni do ustaleń zawartych w Raporcie Komisji Weneckiej przy Radzie Europy z 2025 r., zgodnie z którymi „stosowanie tymczasowego aresztu wobec urzędujących burmistrzów stanowi poważne zagrożenie dla demokratycznego sprawowania władzy", ponieważ „w praktyce pozbawia obywateli ich praw wyborczych poprzez uniemożliwianie wybranym przez nich przedstawicielom możliwości sprawowania urzędu bez zachowania zasad rzetelnego procesu".
Burmistrz Veliaj musi zostać zwolniony z aresztu. Jego dalsze przetrzymywanie oraz odmawianie mu podstawowych praw procesowych - takich jak możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym przeciwko niemu - stanowi zaprzeczenie demokratycznych aspiracji Albanii, podważa wiarygodność prowadzonych reform tego kraju oraz może zagrozić jego dążeniom akcesyjnym do UE.
Światowi przywódcy, organizacje demokratyczne oraz media powinni dalej zwracać uwagę opinii publicznej na tę niesprawiedliwość i domagać się natychmiastowego zwolnienia Eriona Veliaja z aresztu.
KONTAKT: Shannon O'Reilly (212-547-1290, [email protected])
Logo - https://mma.prnewswire.com/media/2725717/Kasowitz_RGB_Logo.jpg
Share this article