Łączne zlecanie badań OB i CRP może przynieść szpitalom miliony oszczędności rocznie - nowe badanie podaje w wątpliwość tezę, że mogą być one stosowane zamiennie

Recenzowana analiza ekonomiczna wykazała, że strategia łącznego zlecania badań OB + CRP zmniejsza liczbę błędnych diagnoz i przynosi oszczędności netto w porównaniu z samym badaniem CRP.

SMITHFIELD, R.I., 24 marca 2026 r. /PRNewswire/ --

Pytanie warte 9,95 mln $: Czy warto pozostawić OB?

Nowe recenzowane badanie sponsorowane przez ALCOR Scientific opublikowane w czasopiśmie ClinicoEconomics and Outcomes Research dostarcza mocnych argumentów ekonomicznych za utrzymaniem oznaczania szybkości sedymentacji erytrocytów (odczynu Biernackiego, OB) wraz z CRP (białka C-reaktywnego) w diagnostyce pacjentów ze stanami zapalnymi - bezpośrednio podważając postulaty eliminacji OB wysuwane w imię oszczędności.

Badanie wykazało, że łączenie OB z CRP zmniejsza liczbę błędnych diagnoz i generuje znaczące oszczędności netto w porównaniu z wykonywaniem samego CRP.

Dla reprezentatywnego akademickiego ośrodka zdrowia w Stanach Zjednoczonych mieszczącego 739 pacjentów, analiza prognozuje roczne oszczędności netto na poziomie 9,95 mln dolarów. Wynikają one z ograniczenia kosztów dalszej diagnostyki związanych z błędnymi rozpoznaniami - głównie dzięki uniknięciu zbędnych badań wynikających z fałszywie dodatnich wyników powiązanych z CRP.

OB i CRP to nie to samo badanie

Krytycy łączonego badania twierdzą, że zlecanie obu testów jest zbędne. Wspomniana analiza zdecydowanie podważa to założenie.

„Kinetyka CRP i OB zasadniczo się różni" - zauważają autorzy. CRP gwałtownie wzrasta w ciągu kilku godzin od wystąpienia ostrego stanu zapalnego i wraca do normy w ciągu kilku dni. OB natomiast rośnie wolniej - w ciągu 24-48 godzin - i utrzymuje się na podwyższonym poziomie dłużej, co czyni je szczególnie przydatnym w wykrywaniu przewlekłych i podostrych stanów zapalnych, takich jak: polimialgia reumatyczna, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, toczeń, niektóre nowotwory.

Te różnice biologiczne oznaczają, że oba badania dostarczają informacji wzajemnie się uzupełniających, a nie powielających się. Stosowanie ich łącznie - przy właściwej interpretacji - poprawia trafność diagnostyczną w sposób, którego pojedynczy test nie jest w stanie zapewnić.

Dlaczego to badanie ma znaczenie

Wyniki pojawiają się w kluczowym momencie dla systemów opieki zdrowotnej opartych na wartości. Dawna inicjatywa „Choosing Wisely" („Mądry wybór") wywierała presję na szpitale, aby ograniczać „zbędne" badania laboratoryjne, a OB często wskazywano jako kandydata do eliminacji. Inicjatywa ta powstała w czasie, gdy OB było jeszcze badaniem manualnym - a nie w pełni zautomatyzowanym, jak obecnie - i gdy brakowało danych dotyczących jego wpływu finansowego na system ochrony zdrowia.

Obecnie zautomatyzowane oznaczenie OB jest w USA refundowane na poziomie zaledwie 2,70 dolara za badanie - mniej niż filiżanka kawy - i nie obciąża już pracy laboratorium. Dodatkowy koszt wykonania OB razem z CRP jest minimalny. Zysk - w postaci uniknięcia błędnych diagnoz i związanych z nimi kosztów – jest wielokrotnie większy. Koszty badań laboratoryjnych są zazwyczaj dużo niższe niż stawki refundacyjne, co dodatkowo wzmacnia opłacalność oznaczania OB.

„Nowoczesne analizatory OB są szybkie, zautomatyzowane i tanie - piszą autorzy. - Stary argument, że OB obciąża zasoby laboratoriów, nie jest już aktualny. Pytanie brzmi, czy wartość diagnostyczna uzasadnia koszt – a w przypadku strategii OB + CRP odpowiedź jest jednoznacznie twierdząca".

Projekt i zakres badania

W badaniu wykorzystano model ekonomiczny oparty na drzewie decyzyjnym, symulujący grupy 100 pacjentów, analizowane z perspektywy płatnika systemu ochrony zdrowia w USA. Przeanalizowano osiem schorzeń: reumatoidalne zapalenie stawów, nieswoiste zapalenia jelit, zakażenie okołoprotezowe, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, zapalenie trzustki, zakażenia, choroby autoimmunologiczne, nowotwory.

Dane dotyczące czułości i swoistości pochodziły z opublikowanej literatury klinicznej. Koszty oparto na stawkach refundacyjnych Centers for Medicare & Medicaid Services (OB: 2,70 $; CRP: 5,18 $). Koszty dalszej diagnostyki wynikającej z błędnych rozpoznań zostały oparte na amerykańskich wytycznych klinicznych i zweryfikowane przez lekarzy.

Wyniki okazały się stabilne w analizach scenariuszowych uwzględniających zmiany kosztów badań, kosztów dalszej diagnostyki oraz parametrów dokładności diagnostycznej.

Wnioski

Okazuje się, że rezygnacja z OB w celu oszczędności przynosi odwrotny efekt. Gdy OB i CRP stosowane są razem, liczba błędnych diagnoz spada - a wraz z nią koszty dalszego leczenia. OB jest szybkie, zautomatyzowane i tanie. Argumenty za jego eliminacją nie znajdują potwierdzenia, jeśli przeanalizuje się całkowite koszty systemowe.

Jeśli jednoczesne oznaczanie OB i CRP - dwóch tanich, w pełni zautomatyzowanych markerów zapalenia - zmniejsza liczbę błędnych diagnoz, to dlaczego nadal dąży się do ograniczania badań OB? Wpływ takiego podejścia w praktyce zależy od konkretnej placówki, choroby, populacji pacjentów czy częstości występowania schorzeń. Jednak utrzymanie sprawdzonego, wartościowego klinicznie badania, które kosztuje płatnika zaledwie 2,70 dolara, a pomaga uniknąć zbędnej diagnostyki, wydaje się po prostu racjonalne.

O badaniu

Źródło: Yarnoff B, Morris W, Zivaripiran H, McCutcheon M, Koshy T. "Economic Evaluation of Combined Testing Strategies Using Erythrocyte Sedimentation Rate and C-Reactive Protein Tests." (Ocena ekonomiczna strategii łączonego oznaczania OB i CRP) ClinicoEconomics and Outcomes Research. 2026;18:578961. DOI: 10.2147/CEOR.S578961

Finansowanie: Badanie sponsorowane przez ALCOR Scientific LLC.

KONTAKT:
Lexa Sullivan
ALCOR Scientific
e-mail: [email protected]
Całość badania dostępna w ramach otwartego dostępu pod adresem https://doi.org/10.2147/CEOR.S578961.

Zdjęcie - https://mma.prnewswire.com/media/2936605/ESR_and_CRP_complementary.jpg
Logo - https://mma.prnewswire.com/media/2936604/ALCOR_Scientific_Logo.jpg